STRES I STANY LĘKOWE

Stres i lęk są naturalnymi reakcjami organizmu, które pomagają rozpoznawać zagrożenie i mobilizować się do działania. Problem pojawia się wtedy, gdy napięcie nie ustępuje, zaczyna dominować w codziennym życiu albo utrudnia odpoczynek, pracę, relacje i podejmowanie decyzji.

Warto reagować, zanim przeciążenie stanie się tak duże, że wykonywanie codziennych czynności zacznie wymagać ogromnego wysiłku. Psychoterapia może pomóc rozpoznać źródła stresu i lęku, zrozumieć własne reakcje oraz znaleźć bezpieczniejsze sposoby radzenia sobie z napięciem.

Kiedy stres staje się problemem?

Krótkotrwały stres może zwiększać koncentrację i pomagać poradzić sobie z wymagającą sytuacją. Jeżeli jednak utrzymuje się przez dłuższy czas, organizm może pozostawać w stanie ciągłej gotowości, nawet gdy nie występuje bezpośrednie zagrożenie.

Często przyzwyczajamy się do funkcjonowania pod presją i przez długi czas lekceważymy sygnały wysyłane przez ciało i emocje. Możemy zakładać, że trzeba sobie poradzić, nie wolno zwolnić albo że odpoczynek oznacza słabość. Z czasem napięcie może stać się czymś tak stałym, że trudno już zauważyć, jak bardzo wpływa na życie.

Objawy długotrwałego stresu lub lęku mogą obejmować:

• trudności z koncentracją,

• problemy ze snem lub bezsenność,

• ciągłe napięcie i niemożność odpoczynku,

• drażliwość i gwałtowne reakcje emocjonalne,

• poczucie przytłoczenia,

• nawracające zamartwianie się,

• trudności w podejmowaniu decyzji,

• unikanie sytuacji wywołujących lęk,

• bóle głowy lub napięcie mięśni,

• dolegliwości ze strony układu pokarmowego,

• kołatanie serca lub uczucie ucisku w klatce piersiowej,

• zmiany apetytu,

• częstsze sięganie po alkohol, jedzenie lub inne sposoby chwilowego zmniejszania napięcia,

• trudności w relacjach i życiu seksualnym.

Objawy fizyczne, szczególnie ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie lub silne kołatanie serca, powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Psychoterapia może wspierać radzenie sobie ze stresem i lękiem, ale nie zastępuje diagnostyki medycznej.

Jeżeli podobnych trudności doświadcza młoda osoba, więcej informacji o zasadach pracy i poufności znajduje się na stronie Psychoterapia młodzieży od 16 lat.

Skąd bierze się lęk?

Czasami przyczyna lęku jest wyraźna. Może nią być trudna sytuacja zawodowa, konflikt w relacji, problemy finansowe, choroba, emigracja, strata albo ważna zmiana życiowa.

W innych przypadkach trudno wskazać jedno konkretne źródło. Lęk może pojawiać się w pozornie bezpiecznych sytuacjach albo być związany z wcześniejszymi doświadczeniami, wewnętrznymi przekonaniami i utrwalonymi sposobami reagowania.

Na poziom napięcia mogą wpływać między innymi:

• nadmierne wymagania wobec siebie,

• trudność w odmawianiu,

• przekonanie, że trzeba zadowalać innych,

• lęk przed krytyką lub odrzuceniem,

• potrzeba kontrolowania wszystkiego,

• poczucie odpowiedzialności za emocje innych osób,

• brak odpoczynku i przestrzeni dla siebie,

• niepewność związana z pracą, relacją lub przyszłością,

• wcześniejsze doświadczenia przemocy, zaniedbania lub braku bezpieczeństwa.

Nie wszystkie źródła stresu można usunąć. Można jednak lepiej zrozumieć własne reakcje, określić granice wpływu i podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące tego, na co się zgadzamy i jak dbamy o siebie. Więcej o poznawaniu siebie, swoich potrzeb i celów można przeczytać na stronie poświęconej rozwojowi osobistemu.

Jak może pomóc psychoterapia?

Psychoterapia daje możliwość zatrzymania się i przyjrzenia temu, co wywołuje napięcie oraz jakie znaczenie nadajemy sytuacjom, których doświadczamy. Pozwala również zauważyć schematy, które wcześniej mogły pozostawać poza świadomością.

Wspólna praca może obejmować:

• rozpoznawanie sytuacji i przekonań nasilających lęk,

• lepsze rozumienie reakcji emocjonalnych,

• rozwijanie umiejętności zauważania własnych potrzeb,

• naukę stawiania i utrzymywania granic,

• pracę nad lękiem przed oceną, konfliktem lub odrzuceniem,

• zmniejszanie nadmiernego poczucia odpowiedzialności,

• przyglądanie się unikaniu i potrzebie kontroli,

• rozwijanie zdrowszych sposobów odpoczynku i regulowania napięcia,

• odzyskiwanie wpływu na własne decyzje i codzienne funkcjonowanie.

Celem nie jest całkowite usunięcie stresu lub wszystkich trudnych emocji. Są one naturalną częścią życia. Chodzi raczej o to, aby nie przejmowały kontroli i nie ograniczały możliwości działania, odpoczynku oraz budowania relacji.

Granice i odpowiedzialność

Częstym źródłem stresu jest trudność w rozpoznawaniu własnych granic. Możemy zgadzać się na zbyt wiele, przejmować odpowiedzialność za innych albo odkładać własne potrzeby, ponieważ obawiamy się konfliktu, rozczarowania lub odrzucenia.

Uczenie się mówienia „nie” nie oznacza odrzucania innych ludzi. Może oznaczać bardziej świadome decydowanie o tym, na co mamy czas, siłę i gotowość.

Nie mamy wpływu na wszystko, co nas spotyka. Możemy jednak stopniowo rozwijać większy wpływ na własne reakcje, decyzje i sposób budowania relacji.

Jak pracuję?

Nie zakładam, że istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich. Dla jednej osoby wystarczająca może być krótkoterminowa praca nad konkretną sytuacją. Inna może potrzebować głębszego zrozumienia źródeł lęku i powtarzających się sposobów reagowania.

Praca odbywa się w tempie dostosowanym do klienta. Regularnie wspólnie sprawdzamy, czy spotkania odpowiadają jego potrzebom oraz czy zauważa zmiany w swoim codziennym funkcjonowaniu.

Spotkania mogą odbywać się w gabinecie w Bournemouth lub Southampton, a także w ramach psychoterapii online przez Zoom.

Pierwsza konsultacja

Pierwsza konsultacja ma pomóc obu stronom ocenić, czy możemy i chcemy razem pracować.

Zapraszam na bezpłatną pierwszą konsultację. Jest to 50-minutowe spotkanie, podczas którego można opowiedzieć o obecnej sytuacji, poznać mój sposób pracy i zadać pytania dotyczące psychoterapii.

Pierwsza konsultacja nie zobowiązuje do rozpoczęcia dalszych spotkań.